Categorie: Scholen & groepen

Ervaar samen met de kids een andere manier van omgaan met boeken en papier.

Met de kunstenaars die de kinderen tijdens een kort bezoek aan de tentoonstelling “Works On Paper” ontdekken, als inspiratiebron maken ze een nieuw soort boek over het thema portret en zelfportret. Net als de kunstenaars verdraaien we het gebruik van het papier en transformeren het tot een persoonlijke creatie.Vouwen, snijden, scheuren, lijmen, over elkaar heen leggen, verschillende soorten papier in elkaar verwerken, … staan op het programma!

Een creatief moment om het museum op een andere manier te ontdekken.

Ben je tussen 12 en 15 jaar? Wil je kennismaken met verschillende culturen en geloven in Brussel? Dan is deze tocht iets voor jou. het Joods Museum ligt op dit parcours op donderdag 12 augustus. Op het programma: jezelf ontdekken,  een kennismaking met het judaïsme, een discussie over stereotypen en een bezoek aan een synagoge. Schrijf je in op de website van Axcent.

Voor u ligt het resultaat van het artistiek en maatschappelijk project Being Home is … dat het Joods Museum van België in 2020-2021 opzette voor een tiental jongeren, zowel Franstalige als Nederlandstalige, naar aanleiding van de foto- en videotentoonstelling Assaf Shoshan – Home.

Haar filosofie van openheid getrouw vroeg het Joods Museum hen om vanuit de ervaringen

van een ‘minderheid’, het jodendom, op zoek te gaan naar verschillende stereotypen die in de hedendaagse samenleving aanwezig zijn en deze via beelden weer te geven.

Vanuit een verkenning van zichzelf en het werk van Assaf Shoshan onderzochten de jongeren tot wat stereotypen en vooroordelen kunnen leiden, hoe een beeld het voor de hand liggende in twijfel kan trekken en ons kan laten beseffen dat onze ideeën over de ander vaak ongegrond zijn.

Home kreeg tijdens deze periode wel een zeer bijzondere bijsmaak. Wat initieel een kritische en verwonderde vraag was over wat Home is, verschrompelde, door ingrijpende maatregelen in het sociale leven, tot Being Home is …, met een fysieke verwijdering van de Andere. Het terugplooien op zichzelf volgde onvermijdelijk. Uit de dynamiek van de workshops groeide echter de kracht om het eigen vertrouwde te lossen en vanuit de blik van de Andere de wereld te tonen. Zo geeft deze magazine niet alleen de beklemmende sfeer van de pandemie weer, maar werd het ook een hoopvol loslaten van stereotypen en vooroordelen.Het project, dat ernstige vertraging opliep door de Covid-19-pandemie, werd geleid door ervaren gidsen, Delphine d’Elia en Amir Haberkorn en de jonge fotografe, Hanne Grobet. Hun inzet was onvoorwaardelijk en zonder hun stuwende kracht was het project in deze moeilijke tijden niet mogelijk geweest. We danken ook de Duitse Ambassade te Brussel voor haar engagement in de strijd tegen het antisemitisme en de financiële steun tijdens het voorzitterschap van Duitsland van de International Holocaust Remembrance Alliance. Tot slot onze dank aan mevrouw Florence Lamand, cultureel attachee van de Ambassade, voor haar actieve inzet voor het project.

Hieronder vindt u de educatieve bestanden van onze workshops en tentoonstellingen.

Pedagogisch dossier van de tijdelijke tentoonstelling “Kurt Lewy – Toward Abstraction”: Download
Pedagogisch dossier van de permanente tentoonstelling “Tradities”: Download
Pedagogisch dossier van de permanente tentoonstelling “De ander, dat ben ik”: Download

De workshops ‘Let’s meet a Jew’ werden ontwikkeld  met de expertise van CEJI (A Jewish Contribution for an Inclusive Europe). Het project bestaat uit vier workshops die zich speciaal richten tot een kwetsbaar publiek. De deelnemers worden in kleine groepen verdeeld en de begeleider biedt hen materiaal en afbeeldingen aan waarvan ze de betekenis gaan achterhalen. Vervolgens ontvangen ze de bijbehorende teksten die ze voor de anderen presenteren. Er volgt dan een gesprek over hun begrip van het onderwerp en de parallellen met andere culturen en religies. Bruggen bouwen en nieuwsgierigheid opwekken maken deel uit van al deze workshops. Door middel van voorwerpen, typische smaken, joodse talen en liederen ontdekken de deelnemers de “Ander”, vanuit het perspectief van hun eigen kennis en ervaringen.

ABC van het Jodendom (8 jaar & ouder)

Het ABC van het Jodendom laat jongeren (en ex-jongeren) rituelen en gebruiken ontdekken die deel kunnen uitmaken van het leven van een Jood of een Joods gezin. De nadruk wordt gelegd op de overeenkomsten tussen de sociale, culturele of religieuze identiteit van de deelnemers – ongeacht hun afkomst – en de riten die in deze activiteit worden bestudeerd. Het doel is om bruggen te slaan tussen de ‘enen’ en de ‘anderen’.

Op stap met de Golem (van 6 tot 12 jaar)

Onze Golem neemt hen bij de hand en zo maken ze kennis met het Hebreeuwse alfabet, organiseren ze drie vrolijke joodse feesten en via een poppenspel ontdekken ze de betekenis van joodse riten. Het doel van deze activiteit is de ontmoeting met een andere cultuur,  bruggen slaan tussen de riten en feesten die de kinderen kennen,  en die van het jodendom. De Golem spreekt de verbeeldingskracht van de kinderen aan zodat ze beter begrijpen en betekenis kunnen geven aan deze voor hen nieuwe verhalen. 

Mythen en Stereotypen (12 jaar & ouder)

Deze activiteit biedt jongeren de mogelijkheid om verschillende mythen en stereotypen over de Joden te analyseren, ook complot- en samenzweringstheorieën. Het doel is te begrijpen waarom deze mythen bestaan, om ze te deconstrueren, zodat de jongeren ze proactief kunnen weerleggen wanneer ze zich voordoen. Jongeren leren over de verschillen tussen mythen en feiten. Het gaat er om hun veerkracht tegen radicale ideologieën te vergroten en hun kritisch denken te ontwikkelen. Om hen bewust te maken van de omvang van vooroordelen en stereotypen, laat de begeleider de deelnemers regelmatig reageren op basis van hun eigen ervaringen.

Overgangriten hier en elders (8 jaar & ouder)

De deelnemers worden uitgenodigd om samen het begrip overgangsriten te definiëren. Aan de hand van foto’s werken ze vervolgens in subgroepen. De gekozen overgangsriten behoren tot verschillende culturele groepen, religieus of niet. ‘Wat kan de betekenis van deze ritus zijn?’ ‘Zijn er punten van overeenkomst met wat ik ken?’ De deelnemers onderzoeken deze vragen in kleine groepjes via klarende tekstjes en eigen reflecties. Ze presenteren een gekozen ritus aan de grote groep. Een gesprek verbreedt hun kennis en stelt vaste opinies in vraag. Een bezoek aan de zaal ‘Overgangsriten’ van de tentoonstelling ‘Tradities’ illustreert via het voorbeeld van het jodendom de inzichten die tijdens de workshop werden ontwikkeld.

Praktische informatie

  • Duur van een workshop: 2 uur
  • Gratis voor scholen
  • De workshops kunnen worden georganiseerd van dinsdag tot en met zondag van 10.00 tot 17.00 uur (18.00 uur tijdens het weekend)

Reservatieformulier

Het aantal deelnemers is beperkt tot 20. Met meer of met minder deelnemers? Neem snel contact met ons op via 02 500 88 35 / of 32 en we vinden de beste oplossing voor u.

U kan het bezoek aan het museum voorbereiden aan de hand van ons educatief dossier.

Zoals de voorbije schooljaren geniet dit project de financiële steun van de Vlaams minister voor Brussel, jeugd en media, de heer B. Dalle.

De rondleidingen in de tijdelijke tentoonstellingen van het Joods Museum van België focussen niet alleen op het artistieke. Naast de artistieke ontdekking plaatsen we de jongeren ook voor verschillende vragen die zich vandaag aandienen: identiteit, migratie, ballingschap, vooroordelen …

Op uw verzoek passen de museumgidsen de rondleiding aan het schoolcurriculum aan. Het bezoek kan vanuit een meer historische, filosofische of artistieke invalshoek worden benaderd.

Onze tijdelijke tentoonstellingen

Mathieu Pernot – Something is happening – 19.05 — 19.09.2021

Aan de hand van foto’s, video’s en handgeschreven materiaal plaatst de tentoonstelling een specifieke en symbolische ruimte en tijd centraal, namelijk het eiland Lesbos in 2020. Dat eiland in de Egeïsche Zee, op enkele kilometers van de Turkse kust, kende in 2020 een aantal opeenvolgende crisissen, waardoor het een knooppunt wordt in onze geschiedenis en ons bewustzijn. Daarom bedacht het Joods Museum van België deze tentoonstelling, als een originele creatie die ingaat op thema’s die aansluiten bij de lange geschiedenis van de joodse gemeenschappen: ballingschap, geweld, solidariteit.

Het werk dat Mathieu Pernot in 2020 in Lesbos maakte en dat in deze tentoonstelling voor het eerst getoond wordt, wordt verankerd in een langlopend oeuvre. Al meer dan tien jaar gaat de fotograaf de confrontatie aan met het migratievraagstuk en de aanwezigheid van asielzoekers op het Europese continent. Terwijl de eerste beelden wezen op een vorm van onzichtbaarheid van die individuen verborgen onder lakens in de straten van Parijs of verdreven uit het bos van Calais, gaan de later gemaakte reeksen op zoek naar nieuwe vormen van gedeelde verhalen. Door teksten te verzamelen die in schoolschriften zijn neergeschreven of door beelden te ontvangen die zijn opgenomen met een mobiele telefoon, fungeert de kunstenaar ook als doorgeefluik voor “het leven van anderen”, en laat hij zien hoe dat leven, voor het zelfs dat van anderen wordt, een gemeenschappelijk verhaal vormt dat we samen moeten vertellen.

Mathieu Pernot won in 2019 de Prijs Cartier-Bresson. Hij volgt de aanpak van de documentaire fotografie en wijkt uiteindelijk af van de protocollen ervan. Door vragen te stellen bij zijn eigen manier van werken en alternatieve formules te verkennen, bouwt zijn werk aan wat zo vaak ontbreekt: verhalen met meerdere stemmen.

De tentoonstelling wordt vegezeld van de publicatie “Ce qu’il se passe” (Gwinzegal editions, mei 2021).

Reservatieformulier

Ellis Island – 30.04 — 29.08.2021

In de aanloop naar de grote overzichtstentoonstelling van de Franse fotograaf Mathieu Pernot, opent het Joods Museum van België op 30 april een groepstentoonstelling met werk van Armando Andrade Tudela, Marianne Berenhaut, Heidi Bucher, Miriam Cahn, Latifa Echakhch, Sigalit Landau, Alina Szapocznikow, Naama Tsabar en Lawrence Weiner.

Een voorstel van Eloi Boucher in samenwerking met het Joods Museum van België

Ellis Island is “die smalle zandbank aan de monding van de Hudson”, een eilandje tegenover Manhattan. Het was de belangrijkste toegang voor tal van gemeenschappen die tussen 1892 en 1924 op Amerikaanse bodem aankwamen. Bijna zestien miljoen emigranten – hoofdzakelijk uit Europa maar ook uit Arabische landen – kwamen er in transit voorbij en moesten een hele reeks medische en psychologische onderzoeken ondergaan, en ook van identiteit veranderen. De Joods-Poolse schrijver Georges Perec biedt ons een nauwkeurige beschrijving van deze “non-plek” in een tekst die hij schreef in 1979. Een utopische plaats waar mensen zichzelf vergeten, waar het lichaam en de identiteit veranderen, een plaats waar ook ruimte wordt gelaten voor dromen en hoop op een betere wereld.

In navolging van het verhaal van Perec richt de tentoonstelling in het Joods Museum van België onze aandacht op de manier waarop hedendaagse kunstenaars omgaan met het thema van ballingschap en hoe zij staan tegenover de wereld als een plek waar mensen zich verspreiden, opgesloten zijn of ronddwalen. Ellis Island bestudeert de ontworteling en emigratie als een geestelijke of lichamelijke toestand, maar ook als een scheppende “katalysator” waarbij artistieke processen van assembleren en fragmenteren worden toegepast.

Reservatieformulier

Onze permanente tentoonstellingen

Tradities. Een blik op onze collecties

Een selectie uit de meest karakteristieke stukken van de collecties van het Joods Museum van België laat de bezoeker riten en vieringen ontdekken die het Joodse jaar indelen. Deze riten zijn zowel specifiek als universeel en maken het mogelijk om belangrijke momenten in het leven te onderlijnen, door een band tot stand brengen zowel binnen de gemeenschap als met het heilige. Onderweg ontdekken bezoekers ook muzikale tradities uit Oost en West, die aan deze riten zijn verbonden.

In de grote zaal op de 2e verdieping, ooit feestzaal van de Duitse school die tot 1918 in dit gebouw was gehuisvest, tonen we een selectie werken van Joodse Belgische kunstenaars uit de collecties van het museum.

Het parcours van deze kunstenaars maakt deel uit van de geschiedenis van Brussel, van België en van de Joden in Europa. Elke kunstenaar belichaamt een lotsbestemming en een ervaring van geschiedenis die wordt vertaald in de tentoongestelde werken. Immigratie, zelfbeeld, ballingschap, het verdwijnen van de familie in de oorlog, de herinnering aan de Holocaust … kunnen hier op een aangrijpende en bijzondere manier worden gelezen.

De chronologische presentatie begint met een schilderij van Kurt Peiser uit het begin van de 20e eeuw met een Jood in een stedelijk landschap. Het eindigt met een monumentaal werk van Sarah Kaliski uit 1995 dat herinnert aan de vernedering die de joden in Wenen in 1938 werden aangedaan.

Reservatieformulier

De andere ben ik

De tentoonstelling ‘De Andere ben ik’ georganiseerd door het Centrum voor Joods-Marokkaanse Cultuur, belicht het duizendjarige samenleven tussen joodse en moslimgemeenschappen in Marokko. De rituele objecten en een overvloedige iconografie die de convergentie van de twee culturen en hun tradities laten zien, zijn afkomstig uit de Dahan-Hirsch-collectie, de belangrijkste over de geschiedenis en cultuur van de Joden in Marokko. Bezoekers zullen gelijkaardige opvattingen ontdekken, zonder noodzakelijkerwijs identiek te zijn, die de twee gemeenschappen bezielen, evenals de symbolen en hun nuances, die voortkomen uit de essentiële levensfasen van geboorte, volwassen worden, huwelijk en dood. De verschillen in de opvoeding van meisjes en jongens komen aan bod. Door deze gemeenschappelijke geschiedenis wil de tentoonstelling laten zien hoe beide gemeenschappen in de verschillende fasen van het menselijk leven, door middel van riten en tradities sociale integratie wil benadrukken en dat ze vaak door elkaar werden beïnvloed.

Reservatieformulier

Assaf Shoshan: een scherpe en kritische blik ontwikkelen

Parallel aan de tentoonstelling ‘Home’ van fotograaf Assaf Shoshan, is er de mogelijkheid aan een filosofische debatworkshop deel te nemen. De leerlingen/studenten gebruiken de foto’s van de kunstenaar om een ​​ discussie aan te gaan zonder enig  taboe over de thema’s identiteit, migratie en gehechtheid aan een territorium.

Praktisch

  • Leeftijd : 14+
  • Duur : 1h
  • Aantal deelnemers : 20
  • Gratis voor scholen
  • Reservatieformulier
  • Educatief dossier beschikbaar

Aan de slag in de stijl van Kurt Lewy

Tijdens deze creatieve workshop ontdekken de leerlingen leven en werk van Kurt Lewy, ze maken kennis met abstracte kunst en ze leren hoe zijn kunst geschiedenis en herinnering met zich meedraagt. Met kleuren en vormen verkennen ze één van hun herinneringen en ze verwerken deze in een abstracte tekening.

Praktisch

  • Leeftijd : 6+
  • Duur : 1 uur
  • Aantal deelnemers : 20
  • Gratis voor scholen
  • Reservatieformulier
  • Educatief dossier beschikbaar

De Grote Synagoge van Brussel dateert van 1878 en is geheel volgens de mode van die tijd opgetrokken in Romaans-Byzantijnse neostijl.  Ze getuigt van de wil tot integratie van de Joodse gemeenschap in de stad. De constructie en decoratie tonen de ambities van deze gemeenschap. Een unieke kans om architecturaal en religieus erfgoed te ontdekken, evenals een stukje culturele geschiedenis van België.

Door de ontmoeting met een persoon die de Holocaust heeft meegemaakt en overleefd, leert de jonge generatie een ​​verband leggen tussen de (geschiedenis)lessen op school en de beleving van de reële persoon die voor hen staat. Voor jongeren lijken deze misdaden misschien ver weg in het verleden, maar het persoonlijk verhaal toont hoe diep de wonden zijn en hoe men ermee leeft.