Auteur: ali@digitalpark.be

VERLENGD TOT 25 APRIL 2021

Home is de eerste overzichtstentoonstelling van het werk van fotograaf en videokunstenaar Assaf Shoshan (°1973), die woont en werkt tussen Parijs en Tel Aviv. Deze unieke tentoonstelling volgt de lijn van een gevoelig en geëngageerd oeuvre, dat over een tiental jaar tot stand kwam tussen het Midden-Oosten en Europa, met Afrika op de achtergrond. Shoshan volgde een opleiding filosofie voor hij aan de slag ging als fotograaf en verkent onvermoeibaar de wereld, via de concepten territorium, identiteit en verbondenheid, over tastbare grenzen heen. Hij is bezeten door het thema ontworteling en zijn werk werpt een subtiele en fijnzinnige blik op een mensheid op de dool.

Zijn landschappen en portretten roepen een voorouderlijke verwachting op, ontdaan van melancholie. Door zijn empathische benadering, die tegelijk documentair en autobiografisch is, ontstaan raadselachtige beelden die het midden houden tussen realiteit en fictie. Door de realiteit van de ballingen van vandaag in perspectief te plaatsen, roept Shoshan tussen de regels door de geschiedenis van het Joodse volk op, doordrongen van de exodus en de thema’s van verlaten en aanvaarding. Maar zijn obsessie met het thema ballingschap sluit ook aan bij zijn eigen geschiedenis: als lid van de derde generatie van Joodse ballingen die zich in Israël hebben gevestigd, heeft hij er zelf voor gekozen om in een ander land te gaan wonen en zo is Shoshan innig begaan met de kwestie van gehechtheid aan een plaats. Vanuit het ervaren van een gevoel van vreemdheid ontwikkelt de Israëlische kunstenaar een uniek visueel oeuvre. Hij bedenkt een poëzie van de clandestiniteit, gedreven door de vraag aan welk land iemand zich moet hechten in een wereld met vage contouren?

Kom ze ontdekken van 7 oktober 2020 tot 25 april 2021 in het Joods Museum van België

De workshops ‘Let’s meet a Jew’ werden ontwikkeld  met de expertise van CEJI (A Jewish Contribution for an Inclusive Europe). Het project bestaat uit vier workshops die zich speciaal richten tot een kwetsbaar publiek. De deelnemers worden in kleine groepen verdeeld en de begeleider biedt hen materiaal en afbeeldingen aan waarvan ze de betekenis gaan achterhalen. Vervolgens ontvangen ze de bijbehorende teksten die ze voor de anderen presenteren. Er volgt dan een gesprek over hun begrip van het onderwerp en de parallellen met andere culturen en religies. Bruggen bouwen en nieuwsgierigheid opwekken maken deel uit van al deze workshops. Door middel van voorwerpen, typische smaken, joodse talen en liederen ontdekken de deelnemers de “Ander”, vanuit het perspectief van hun eigen kennis en ervaringen.

ABC van het Jodendom (8 jaar & ouder)

Het ABC van het Jodendom laat jongeren (en ex-jongeren) rituelen en gebruiken ontdekken die deel kunnen uitmaken van het leven van een Jood of een Joods gezin. De nadruk wordt gelegd op de overeenkomsten tussen de sociale, culturele of religieuze identiteit van de deelnemers – ongeacht hun afkomst – en de riten die in deze activiteit worden bestudeerd. Het doel is om bruggen te slaan tussen de ‘enen’ en de ‘anderen’.

Op stap met de Golem (van 6 tot 12 jaar)

Onze Golem neemt hen bij de hand en zo maken ze kennis met het Hebreeuwse alfabet, organiseren ze drie vrolijke joodse feesten en via een poppenspel ontdekken ze de betekenis van joodse riten. Het doel van deze activiteit is de ontmoeting met een andere cultuur,  bruggen slaan tussen de riten en feesten die de kinderen kennen,  en die van het jodendom. De Golem spreekt de verbeeldingskracht van de kinderen aan zodat ze beter begrijpen en betekenis kunnen geven aan deze voor hen nieuwe verhalen. 

Mythen en Stereotypen (12 jaar & ouder)

Deze activiteit biedt jongeren de mogelijkheid om verschillende mythen en stereotypen over de Joden te analyseren, ook complot- en samenzweringstheorieën. Het doel is te begrijpen waarom deze mythen bestaan, om ze te deconstrueren, zodat de jongeren ze proactief kunnen weerleggen wanneer ze zich voordoen. Jongeren leren over de verschillen tussen mythen en feiten. Het gaat er om hun veerkracht tegen radicale ideologieën te vergroten en hun kritisch denken te ontwikkelen. Om hen bewust te maken van de omvang van vooroordelen en stereotypen, laat de begeleider de deelnemers regelmatig reageren op basis van hun eigen ervaringen.

Overgangriten hier en elders (8 jaar & ouder)

De deelnemers worden uitgenodigd om samen het begrip overgangsriten te definiëren. Aan de hand van foto’s werken ze vervolgens in subgroepen. De gekozen overgangsriten behoren tot verschillende culturele groepen, religieus of niet. ‘Wat kan de betekenis van deze ritus zijn?’ ‘Zijn er punten van overeenkomst met wat ik ken?’ De deelnemers onderzoeken deze vragen in kleine groepjes via klarende tekstjes en eigen reflecties. Ze presenteren een gekozen ritus aan de grote groep. Een gesprek verbreedt hun kennis en stelt vaste opinies in vraag. Een bezoek aan de zaal ‘Overgangsriten’ van de tentoonstelling ‘Tradities’ illustreert via het voorbeeld van het jodendom de inzichten die tijdens de workshop werden ontwikkeld.

Praktische informatie

  • Duur van een workshop: 2 uur
  • Gratis voor scholen
  • De workshops kunnen worden georganiseerd van dinsdag tot en met zondag van 10.00 tot 17.00 uur (18.00 uur tijdens het weekend)

Reservatieformulier

Het aantal deelnemers is beperkt tot 20. Met meer of met minder deelnemers? Neem snel contact met ons op via 02 500 88 35 / of 32 en we vinden de beste oplossing voor u.

U kan het bezoek aan het museum voorbereiden aan de hand van ons educatief dossier.

Zoals de voorbije schooljaren geniet dit project de financiële steun van de Vlaams minister voor Brussel, jeugd en media, de heer B. Dalle.

De rondleidingen in de tijdelijke tentoonstellingen van het Joods Museum van België focussen niet alleen op het artistieke. Naast de artistieke ontdekking plaatsen we de jongeren ook voor verschillende vragen die zich vandaag aandienen: identiteit, migratie, ballingschap, vooroordelen …

Op uw verzoek passen de museumgidsen de rondleiding aan het schoolcurriculum aan. Het bezoek kan vanuit een meer historische, filosofische of artistieke invalshoek worden benaderd.

Onze tijdelijke tentoonstellingen

Mathieu Pernot – Something is happening – 19.05 — 19.09.2021

Aan de hand van foto’s, video’s en handgeschreven materiaal plaatst de tentoonstelling een specifieke en symbolische ruimte en tijd centraal, namelijk het eiland Lesbos in 2020. Dat eiland in de Egeïsche Zee, op enkele kilometers van de Turkse kust, kende in 2020 een aantal opeenvolgende crisissen, waardoor het een knooppunt wordt in onze geschiedenis en ons bewustzijn. Daarom bedacht het Joods Museum van België deze tentoonstelling, als een originele creatie die ingaat op thema’s die aansluiten bij de lange geschiedenis van de joodse gemeenschappen: ballingschap, geweld, solidariteit.

Het werk dat Mathieu Pernot in 2020 in Lesbos maakte en dat in deze tentoonstelling voor het eerst getoond wordt, wordt verankerd in een langlopend oeuvre. Al meer dan tien jaar gaat de fotograaf de confrontatie aan met het migratievraagstuk en de aanwezigheid van asielzoekers op het Europese continent. Terwijl de eerste beelden wezen op een vorm van onzichtbaarheid van die individuen verborgen onder lakens in de straten van Parijs of verdreven uit het bos van Calais, gaan de later gemaakte reeksen op zoek naar nieuwe vormen van gedeelde verhalen. Door teksten te verzamelen die in schoolschriften zijn neergeschreven of door beelden te ontvangen die zijn opgenomen met een mobiele telefoon, fungeert de kunstenaar ook als doorgeefluik voor “het leven van anderen”, en laat hij zien hoe dat leven, voor het zelfs dat van anderen wordt, een gemeenschappelijk verhaal vormt dat we samen moeten vertellen.

Mathieu Pernot won in 2019 de Prijs Cartier-Bresson. Hij volgt de aanpak van de documentaire fotografie en wijkt uiteindelijk af van de protocollen ervan. Door vragen te stellen bij zijn eigen manier van werken en alternatieve formules te verkennen, bouwt zijn werk aan wat zo vaak ontbreekt: verhalen met meerdere stemmen.

De tentoonstelling wordt vegezeld van de publicatie “Ce qu’il se passe” (Gwinzegal editions, mei 2021).

Reservatieformulier

Ellis Island – 30.04 — 29.08.2021

In de aanloop naar de grote overzichtstentoonstelling van de Franse fotograaf Mathieu Pernot, opent het Joods Museum van België op 30 april een groepstentoonstelling met werk van Armando Andrade Tudela, Marianne Berenhaut, Heidi Bucher, Miriam Cahn, Latifa Echakhch, Sigalit Landau, Alina Szapocznikow, Naama Tsabar en Lawrence Weiner.

Een voorstel van Eloi Boucher in samenwerking met het Joods Museum van België

Ellis Island is “die smalle zandbank aan de monding van de Hudson”, een eilandje tegenover Manhattan. Het was de belangrijkste toegang voor tal van gemeenschappen die tussen 1892 en 1924 op Amerikaanse bodem aankwamen. Bijna zestien miljoen emigranten – hoofdzakelijk uit Europa maar ook uit Arabische landen – kwamen er in transit voorbij en moesten een hele reeks medische en psychologische onderzoeken ondergaan, en ook van identiteit veranderen. De Joods-Poolse schrijver Georges Perec biedt ons een nauwkeurige beschrijving van deze “non-plek” in een tekst die hij schreef in 1979. Een utopische plaats waar mensen zichzelf vergeten, waar het lichaam en de identiteit veranderen, een plaats waar ook ruimte wordt gelaten voor dromen en hoop op een betere wereld.

In navolging van het verhaal van Perec richt de tentoonstelling in het Joods Museum van België onze aandacht op de manier waarop hedendaagse kunstenaars omgaan met het thema van ballingschap en hoe zij staan tegenover de wereld als een plek waar mensen zich verspreiden, opgesloten zijn of ronddwalen. Ellis Island bestudeert de ontworteling en emigratie als een geestelijke of lichamelijke toestand, maar ook als een scheppende “katalysator” waarbij artistieke processen van assembleren en fragmenteren worden toegepast.

Reservatieformulier

Onze permanente tentoonstellingen

Tradities. Een blik op onze collecties

Een selectie uit de meest karakteristieke stukken van de collecties van het Joods Museum van België laat de bezoeker riten en vieringen ontdekken die het Joodse jaar indelen. Deze riten zijn zowel specifiek als universeel en maken het mogelijk om belangrijke momenten in het leven te onderlijnen, door een band tot stand brengen zowel binnen de gemeenschap als met het heilige. Onderweg ontdekken bezoekers ook muzikale tradities uit Oost en West, die aan deze riten zijn verbonden.

In de grote zaal op de 2e verdieping, ooit feestzaal van de Duitse school die tot 1918 in dit gebouw was gehuisvest, tonen we een selectie werken van Joodse Belgische kunstenaars uit de collecties van het museum.

Het parcours van deze kunstenaars maakt deel uit van de geschiedenis van Brussel, van België en van de Joden in Europa. Elke kunstenaar belichaamt een lotsbestemming en een ervaring van geschiedenis die wordt vertaald in de tentoongestelde werken. Immigratie, zelfbeeld, ballingschap, het verdwijnen van de familie in de oorlog, de herinnering aan de Holocaust … kunnen hier op een aangrijpende en bijzondere manier worden gelezen.

De chronologische presentatie begint met een schilderij van Kurt Peiser uit het begin van de 20e eeuw met een Jood in een stedelijk landschap. Het eindigt met een monumentaal werk van Sarah Kaliski uit 1995 dat herinnert aan de vernedering die de joden in Wenen in 1938 werden aangedaan.

Reservatieformulier

De andere ben ik

De tentoonstelling ‘De Andere ben ik’ georganiseerd door het Centrum voor Joods-Marokkaanse Cultuur, belicht het duizendjarige samenleven tussen joodse en moslimgemeenschappen in Marokko. De rituele objecten en een overvloedige iconografie die de convergentie van de twee culturen en hun tradities laten zien, zijn afkomstig uit de Dahan-Hirsch-collectie, de belangrijkste over de geschiedenis en cultuur van de Joden in Marokko. Bezoekers zullen gelijkaardige opvattingen ontdekken, zonder noodzakelijkerwijs identiek te zijn, die de twee gemeenschappen bezielen, evenals de symbolen en hun nuances, die voortkomen uit de essentiële levensfasen van geboorte, volwassen worden, huwelijk en dood. De verschillen in de opvoeding van meisjes en jongens komen aan bod. Door deze gemeenschappelijke geschiedenis wil de tentoonstelling laten zien hoe beide gemeenschappen in de verschillende fasen van het menselijk leven, door middel van riten en tradities sociale integratie wil benadrukken en dat ze vaak door elkaar werden beïnvloed.

Reservatieformulier

Assaf Shoshan: een scherpe en kritische blik ontwikkelen

Parallel aan de tentoonstelling ‘Home’ van fotograaf Assaf Shoshan, is er de mogelijkheid aan een filosofische debatworkshop deel te nemen. De leerlingen/studenten gebruiken de foto’s van de kunstenaar om een ​​ discussie aan te gaan zonder enig  taboe over de thema’s identiteit, migratie en gehechtheid aan een territorium.

Praktisch

  • Leeftijd : 14+
  • Duur : 1h
  • Aantal deelnemers : 20
  • Gratis voor scholen
  • Reservatieformulier
  • Educatief dossier beschikbaar

Aan de slag in de stijl van Kurt Lewy

Tijdens deze creatieve workshop ontdekken de leerlingen leven en werk van Kurt Lewy, ze maken kennis met abstracte kunst en ze leren hoe zijn kunst geschiedenis en herinnering met zich meedraagt. Met kleuren en vormen verkennen ze één van hun herinneringen en ze verwerken deze in een abstracte tekening.

Praktisch

  • Leeftijd : 6+
  • Duur : 1 uur
  • Aantal deelnemers : 20
  • Gratis voor scholen
  • Reservatieformulier
  • Educatief dossier beschikbaar

De Grote Synagoge van Brussel dateert van 1878 en is geheel volgens de mode van die tijd opgetrokken in Romaans-Byzantijnse neostijl.  Ze getuigt van de wil tot integratie van de Joodse gemeenschap in de stad. De constructie en decoratie tonen de ambities van deze gemeenschap. Een unieke kans om architecturaal en religieus erfgoed te ontdekken, evenals een stukje culturele geschiedenis van België.

Door de ontmoeting met een persoon die de Holocaust heeft meegemaakt en overleefd, leert de jonge generatie een ​​verband leggen tussen de (geschiedenis)lessen op school en de beleving van de reële persoon die voor hen staat. Voor jongeren lijken deze misdaden misschien ver weg in het verleden, maar het persoonlijk verhaal toont hoe diep de wonden zijn en hoe men ermee leeft.

Educatief project met Lycée Guy Cudell

Kinderen en volwassenen zijn altijd al gefascineerd geworden door superhelden. Hun wereld is een weerspiegeling van onze samenleving, een soort vergrootspiegel van de mensen waarvan deze superhelden een vergrote versie zijn. Hun avonturen, hoewel fictief, waarschuwen ons voor onze eigen fouten en voor allerlei kwalen. Bovendien ligt hun universum niet vast, het is het resultaat van een lange evolutie die ertoe heeft geleid dat uitgevers zich bewust werden hoe belangrijk het zich openstellen voor anderen is en dat ze een meer inclusieve uitgeverspolitiek moeten voeren.

Deze “overmaatse” helden wekten de belangstelling van het Lycee Guy Cudell, een school met algemeen, technisch en beroepsonderwijs in Sint-Joost-ten-Node met leerlingen van meer dan 45 verschillende nationaliteiten. 

Gedurende enkele maanden verkenden leerlingen en leraren de wereld van strips via de tentoonstelling « Superheroes never die » van het Joods Museum van België en via het project “Portretten van superhelden – You can’t build the world alone ” ondersteund door het FWB-decreet Culture Ecole en Equal Brussels – Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Het is een zorgvuldig werk van onderzoeken en samenvatten met thema’s die ieders interesse wekken: de figuur van de held door de geschiedenis heen, superhelden en filosofie, minderheden, seksisme en seksuele diversiteit in de superheldenwereld, de wetenschappelijke ontcijfering van superkrachten, politiek in stripboeken, superhelden overal ter wereld, …

Het eindresultaat wordt voorgesteld in de vorm van een nieuwe tentoonstelling met een tiental kunstwerken die de leerlingen creëerden onder leiding van Samuel Idmtal, kunstenaar en specialist in street art. 

Via aangrijpende portretten en getuigenissen geven de jonge kunstenaars ons hun visie op de superheld. Dit mooie educatieve initiatief heeft verschillende disciplines bijeengebracht (Frans, geschiedenis, wetenschap, Engels, artistieke vorming, filosofie) en maakte klasoverstijgend werken mogelijk, van het eerste leerjaar tot en met het zevende. 

Superhelden inspireren de jongeren van Tada tot filosofische reflecties – Atelier de l’Avenir

Een zondag als geen ander in de zalen van de tentoonstelling “Super Heroes Never Die”. Dertig jongeren van de vereniging Tada komen inspiratie putten uit superhelden om achteraf te filosoferen. Vragen die ze tijdens deze filosofieworkshop samen hebben gesteld en besproken, zijn:  “Moeten we ons verstoppen om alles te kunnen zeggen?”;  ” Wat is geluk ?”; “Hoe kunnen superhelden het echte leven verbeteren door op papier vooroordelen te bestrijden?” 

Ook dit jaar was het museum verheugd om met Tada te kunnen samenwerken om jongeren de samenleving beter te laten begrijpen en om zichzelf als burger te laten gelden.

“Ik dacht niet dat Superman ons zoveel kon leren”

Een jongere uit Tada

“Een leerrijke middag waar ik net zoveel heb geleerd als de jongeren”

Amir-gids in het Joods Museum van België

Verbale spellen – (DAS-project)

Na het succes van het afgelopen jaar knoopt dit project terug aan met de werkvorm “verbaal steekspel”. Het stelt jonge mensen uit drie verschillende scholen in staat een parcours te doorlopen van ontmoeting, reflectie en emancipatie. 

Onder begeleiding van Ambassadeurs van burgerinspraak gaan de leerlingen van het Institut Diderot, van de Ecole La Vertu en het Athénée Robert Catteau leren discussiëren in de klas, daarna de tijd nemen om elkaar beter te leren kennen en samen te reflecteren om uiteindelijk hun ‘verbaal steekspel’ op het podium te brengen voor een echt publiek.

Het thema van deze editie is “Geschiedenis als erfgoed”: hoe zichzelf vorm te geven met dit erfgoed? 

Welke identiteitsproblemen stellen zich hierbij? Hoe kan men de kleine en de grote geschiedenis tegelijkertijd begrijpen?

In dit project is het Joods Museum van België veel meer dan enkel een locatie. De tentoonstelling ” Superheroes Never Die ” daagt de jongeren immers uit om hun ideeën te verruimen, ze ontdekken bovendien de buurt en dankzij de diversiteit die als een rode draad doorheen het hele proces loopt, kunnen ze een attitude van openheid ontwikkelen.

Meer info over de Ambassadeurs en mondelinge wedstrijden? Ga naar www.ambassadeurs.org !

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Cras nec eleifend lorem, a tempus ex. Donec luctus justo non sem convallis tempor. Vestibulum congue viverra lacus. Maecenas id purus nec mauris fermentum accumsan. Curabitur sollicitudin pellentesque purus, nec malesuada sem feugiat et. Vivamus in tellus eleifend, auctor augue vel, vestibulum sapien. Vestibulum sagittis tellus quis ante maximus, nec faucibus elit blandit. Donec varius fringilla dui vitae fringilla. Fusce molestie justo quis faucibus luctus. Suspendisse eget metus egestas, aliquam massa at, pretium odio. Vestibulum vitae convallis urna, ut ultricies nunc. Proin in mi congue, euismod nibh id, bibendum velit. Nulla ex nunc, euismod in tortor eu, iaculis auctor massa. Aliquam erat volutpat.

Functieomschrijving

Vrijwilligers bij de onthaalbalie ontvangen de bezoekers, beantwoorden de telefoon  en geven de juiste informatie door aan de museummedewerkers. 

Zij zijn verantwoordelijk voor de verkoop van tickets en het kort presenteren van de lopende tentoonstellingen.

Profiel

We zijn op zoek naar mensen met een goede presence, dynamisch en punctueel, die één van de landstalen zeer goed spreken, en die vloeiend zijn in de andere taal, met goede noties van het Engels. Passie voor kunst en geschiedenis is een troef.

Interesse? Neem dan contact op met Ethy Saul via e-mail: ethy@mjb-jmb.org of telefonisch: 02 649 50 14 op dinsdag- of donderdagmiddag.

L’histoire du Maroc incarne un cas exceptionnel de convivialité judéo-musulmane. Présents depuis plus de deux mille ans, Juifs et Musulmans ont vécu côte à côte pendant des siècles. A travers ces photographies, les objets, coutumes et traditions de ces femmes et hommes nous sont révélés. Une centaine de clichés inédits pris par Aron Zédé Schulmann au début des années 1950, pour immortaliser l’histoire des Juifs du Maroc, fut présentée.

Cette exposition est réalisée en coopération avec le CCJM. Elle est accompagnée de textes rédigés par les élèves du Lycée Guy Cudell de Saint-Josse qui, encadrés par leurs professeurs de français et d’histoire, ont décidé d’élargir le thème original en se focalisant sur les rapports entre Juifs et Musulmans de la naissance de l’Islam jusqu’au au déclin de l’Empire ottoman.

Cette exposition est itinérante. Elle a été présentée à la Maison Communale de St Josse du 26 janvier au 3 février, dans quatre Maisons de quartier de la Ville de Bruxelles (Midi, Haren, Willems et Rossignol), du 9 février au 3 mars, à la Maison des Cultures et de la Cohésion Sociale à Molenbeek du 9 au 26 mars, au Parlement bruxellois en mai et à la Maison Communale d’Evere en septembre 2017. Cette exposition a connu un véritable engouement et nous a permis de toucher des publics très variés, en allant directement sur place, dans des communes où les habitants ne franchissent pas toujours les frontières invisibles de l’espace bruxellois.

Elle fut accompagnée de nombreuses activités dont des conférences, projections de films, ateliers de calligraphie, ateliers olfactifs et concerts. Le dossier pédagogique suivant est mis à la disposition des professeurs, animateurs et encadrants.